ರೈಲು ಹತ್ತುವ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ 2026ರಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಸುದ್ದಿ? 4 ಪ್ರಮುಖ ಹೊಸ ಸೇವೆಗಳು?

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾರಿಗೆ ಜಾಲವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ವಯಸ್ಸಾದವರಿಗೆ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಷ್ಟಕರವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ರೈಲು ಹತ್ತುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ನೂಕುನುಗ್ಗಲು, ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಏರುವುದು ಮತ್ತು ಸೀಟ್ ಹುಡುಕುವುದು ಅವರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರೈಲು ಹತ್ತುವ (Boarding) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ಕೆಲವು ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರಲು ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಬಂದಿವೆ.

ಹಾಗಾದರೆ, 2026ರ ವೇಳೆಗೆ ಹಿರಿಯರಿಗಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿರುವ ಆ ಪ್ರಮುಖ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೇನು? ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಪ್ರಯಾಣದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಬದಲಿಸಲಿದೆಯೇ? ಈ ಕುರಿತಾದ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ರೈಲ್ವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರ ನಿರೀಕ್ಷೆ

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ‘ಅಮೃತ್ ಭಾರತ್ ನಿಲ್ದಾಣ’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ದಿವ್ಯಾಂಗರಿಗೆ ರೈಲು ಹತ್ತುವ ಮತ್ತು ಇಳಿಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ (Boarding Process) ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇವಲ ರಿಯಾಯಿತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಇಲಾಖೆಯ ಮುಂದಿನ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಾವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

2026ರಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾದ 4 ಪ್ರಮುಖ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು

ರೈಲ್ವೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ವೇಳೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

1. ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಸಹಾಯದ ವಿಸ್ತರಣೆ (Assistance Extension)

ಪ್ರಸ್ತುತ ದೊಡ್ಡ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿರುವ ‘ಸಹಾಯಕ’ ಅಥವಾ ಸಹಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯಮ ಹಂತದ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಚರ್ಚೆ ಇದೆ. ಹಿರಿಯರು ರೈಲು ಹತ್ತುವಾಗ ಲಗೇಜ್ ಸಾಗಿಸಲು ಅಥವಾ ಬೋಗಿಯ ಬಾಗಿಲವರೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ‘On-demand’ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

2. ಕೆಳಗಿನ ಬೆರ್ತ್ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ (Lower Berth Priority)

ಈಗಾಗಲೇ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಕೆಳಗಿನ ಬೆರ್ತ್ (Lower Berth) ಕೋಟಾ ಇದೆ. ಆದರೆ, 2026ರ ವೇಳೆಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಹಿರಿಯರು ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕ್ ಮಾಡುವಾಗಲೇ ಅವರಿಗೆ ಬೋಗಿಯ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಬೆರ್ತ್‌ಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಆದ್ಯತೆಯ ಮೇರೆಗೆ ನೀಡುವ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ (Algorithm) ಸುಧಾರಣೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇದರಿಂದ ರೈಲು ಹತ್ತಿದ ತಕ್ಷಣ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ನಡೆಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

3. ವೀಲ್‌ಚೇರ್ ಮತ್ತು ಎಸ್ಕಾರ್ಟ್ ಸೇವೆ (Wheelchair Availability)

ಮುಖ್ಯ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಿರುವ ವೀಲ್‌ಚೇರ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸರಳಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ. ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ರೈಲು ಹತ್ತುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ವೀಲ್‌ಚೇರ್ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕರನ್ನು (Escort) ಬುಕ್ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.

4. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಸಮಯ ಅಥವಾ ಆದ್ಯತೆ (Priority Access)

ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ನೂಕುನುಗ್ಗಲಿನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ರೈಲು ಹತ್ತಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆದ್ಯತೆ ಅಥವಾ ಜನಸಂದಣಿಯಿಲ್ಲದ ದ್ವಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇದು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮಾದರಿಯಂತೆ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ತ್ವರಿತ ನೋಟ

ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು:

ಸೌಲಭ್ಯದ ಹೆಸರು (Facility)	ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಯೋಜನ (Benefit)
ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಸಹಾಯ (Assistance)	ಲಗೇಜ್ ಮತ್ತು ಹತ್ತಲು ಸಹಾಯ
ಸುಧಾರಿತ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ	ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಲೋವರ್ ಬೆರ್ತ್
ವೀಲ್‌ಚೇರ್ ವಿಸ್ತರಣೆ	ಸಣ್ಣ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲೂ ಲಭ್ಯತೆ
ಆದ್ಯತೆಯ ಪ್ರವೇಶ (Priority Boarding)	ನೂಕುನುಗ್ಗಲು ಇಲ್ಲದ ಪ್ರಯಾಣ

ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ ಸ್ಥಿತಿ

ಈ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಧುನೀಕರಣದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಾಗಿವೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯು ‘ಅಮೃತ್ ಭಾರತ್’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಫ್ಟ್ ಮತ್ತು ಎಸ್ಕಲೇಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಗಮನಿಸಿ: 2026ರಿಂದಲೇ ಈ ಎಲ್ಲಾ ನಿಯಮಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಗಲಿವೆ ಎಂದು ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ‘ಗೆಜೆಟ್ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್’ (Official Notification) ಹೊರಡಿಸಿಲ್ಲ. ಇವು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಸುಧಾರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಪರಿಣಾಮವೇನು?

ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣವು ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಲಿದೆ. ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ಅವಲಂಬನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹಿರಿಯರು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಇದು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ, ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ನಾವು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತೇವೆ.